Kemal Can Kara

İNSAN KAYNAKLARI WEB SİTELERİ VERİDEN BİLGİ ELDE ETME ANALİZLERİ VE YÖNTEMLERİ

Bu kısa çalışma, Kariyer.Net gibi online insan kaynakları hizmeti veren internet sitelerinin, sahip olduğu büyük verisinin ve bunun potansiyelinin, doğru analizlerle, sınıflandırma ve anlamlandırma ile kazanabileceği faydayı göstermek için hazırlanmıştır.

Ülkemizde bulunan bu tarz üç büyük sitenin (Kariyer.net, yenibiriş.com, secretcv) elinde, kişilerin önemli kişisel bilgilerinden başlayıp, öğretim hayatı, projeleri, çalıştığı yerler,iş tecrübeleri ve benzeri konularda milyonlarca özgeçmiş verisi var. Lakin girip baktığımızda bu kadar fazla verinin,iş arayan insanlara yeterince hizmet edecek şekilde sunulduğunu görmüyoruz. Mesele de burda başlıyor.

2012 yılında teknolojinin geldiği noktada, internete bir kez dahi bağlanan bir insanın tahmin edemeyeceğiniz kadar bilgisi dünyaya açık hale geliyor. “Big Brother’s Watching You” olayının gerçek olduğunu sanırım tartışmaya gerek yok ama sanırım çok azımız bu büyüklü küçüklü abilerin o çok bildiğiniz, sürekli kullandığınız yerlerden size ulaştığını bilmiyorsunuz. Şu adreste bu konularla alakalı oldukça güzel bir makale bulabilirsiniz. Altta ilgili siteden kısa bir alıntıyı okumanızı öneriyorum.

Süper markete gittiniz, evde bittiği için tuvalet kağıdı, sigara ve akşam parlatmak için bir de bira aldınız, kartınızı uzattınız kasiyer ödemeyi almak için geçirdi.
– Kasa bilgisayarı son hızla bankaya ödeme bilgilerini sorarken merkez bilgisayara isim bilginizi yollar,
– Ana bilgisayar isminiz ve satın aldığınız ürünlerin bağlı olduğu ürün grupları ile, facebook da yolladığınız ve aldığınız poke`leri sıklığına göre karşılaştırır.
– Elde ettiği veriyi belirli tölerans aralıklarında filtre eder,
– En fazla içki veya yiyecek konusunda poke yolladığınız ve en sık iletişimde kaldığınız arkadaşınızı bulur
– ve daha siz kasiyerin kartınızı geçirdiğini bile algılayamadan önünüzdeki LCD ekranda en yakın arkadaşınız Ahmet`in facebook resmi belirir,
– Altında da şu yazar: Keşke Ahmet de olsaydı, Doritos`un yeni acılı cipsi ile Efes biralarınızı yudumlar eski günlerden konuşurdunuz. Durma Ahmet`i ara, ArkadaşCell ile sadece 2 kontör

Makalenin tamamı

Şirketlerin neden bu kadar para kazanırken bu verileri insanlığın faydasına sunmuyor, iş arayanlara daha verimli bir iş arama süreci sunmuyor ya da bilim adamlarına bu verilerle araştırmalarına destek imkanı sunmuyor mevzusu başka bir makalenin konusu.. dahi olamaz sanırım sebepleri pek açık olsa gerek, Türkiye deki herhangi diğer pek çok şirket gibi. Bense bu yazımda, pek naçizane;

Aday ve işverenlere istediklerine daha kolay erişme ve onları doğru yönlendirme olanağı sunma ile bu şirketlerin ülke genelindeki tüm sektörlerde beklenti, ihtiyaç ve gerçekleşen sonuçları daha iyi analiz ederek, şirket politikalarında gelişmeler yapabilmesini sağlamayı hedefledim. Bir çok değerli dostumun kendilerine uygun işi bir türlü bulamamaları beni bu konularda düşünmeye itti. Analiz ve örneklerin tamamı kişisel görüşlerimi yansıtmaktadır. Yepyeni fikirler değil ama çoğu önceden dile getirilen şeylerin önemini tekrar vurgulamak, teknik anlamda konuşacak olursam, bazılarının kısa vadede yapılabilir ve sonuçlarını görebilecek konumda olduğumuzu söylemek istiyorum (Elbette istenilen seviyeye gelmek uzun vadeye yayılacak ve öğrenerek deneyerek geliştireceğimiz bir alan). Hani olur ya şirketler beni hemen duyarda çalışmaya başlarlar diye yazayım dedim :).

Yazımı 2 başlık altında toplayacağım. Birincisi ihtiyaç ve fayda, ikincisi ise bu faydanın elde edilebilmesi için yapılması gerekenlere genel bakış ve örnekler.

1. Bölüm

• Klasik bir iş arama ve aday bulmanın ötesine geçebilme.

Yazımın bundan sonrası için, IT sektörünü örnek konu olarak, ve spesifik örnekler için ise kendim gibi herhangi birini (bilg müh, yazılımcı, 2,5 sene deneyim, orta seviyeye yaklaşmış, 26 yaşında) örnek kişi olarak aldım.

–        İş aramada %95 sadece anahtar kelime kullanıyorum. Kalan %5 de ise firma sektörü ya da iş alanı kullanıyorum.

–        Tüm aramalarımda, ilanlar arasında kaybolup gitmeden önce, son bir yeni çıkan ilanlara bakayım bari belki bir umut olur demem ise aramalarımın %20 sinde geçerli.

Şimdi bu durumda bana yardım etmek için gerekenleri sınıflandırarak ayırmaya çalışacağım.

• Anahtar kelimem hangi gruba ait?

Pozisyon Gruplama

1. Yazılım Mühendisliği ve Programlama
2. Network, Sistem, Veritabanı Yöneticiliği
3. Bilgisayar Destek Birimleri
4. Bilgisayar Sistem Analiz
5. Bilgisayar ve Bilgi Sistemleri Yöneticileri.(Yukarıdaki şekilde IT başlıklı küme içi elemanları.. Sınıflandırmalar örnektir..)
   

   IT Alanında En Çok Sahip Olunan Nitelikler

• Burada kişinin girdiği kelimeyi istediğimiz kadar alt dallara indirip, sınıflandırmak esastır.
• İşin daha anlamlı ve kayda değer tarafı ise, kişilerin özelliklerini de baz alarak diğer aramalarını da tutacağımız  ayrı bir projeye de yelken açıyoruz bu noktada. Kişiyi takip etmek. Belirlediğimiz paternlere, kişiyi puanlarla yerleştirmek (Cv özellikleri, siteyi kullanma alışkanları, kullanım türü, satın aldığı ek ürünler vs..). Bu kriterlerle, şu iş pozisyonunda daha çok sonuç aldın, kriterlerine şunu da eklemek ister misin? ya da sektöründe son dönemde şöyle bir ihtiyaç analiz ettik, şu pozisyonu da denemek ister misin ?, % şu kadar şansının artacağını hesapladık.. Gibi.. Ben sadece arama kriterimi yapıp aramalara göz atarken bana sağda yardımcı pop-up larla bu bilgileri verebilir.
• Yeri gelmişken bahsedeyim incelerken, IT için siteleri incelediğimde pozisyon adlandırmalarının ve gruplamalarının yeterince iyi olmadığına dikkat ettim. Bunların toparlanması için de ayrı bir çalışma gerekiyor gibi.
• Yine kullanıcı ya da iş veren aramaları sonuncunda IT sektör araması yapılıyorsa; aday için: bak yanda diğer adaylarda bunlar var; ona göre git cv ni düzelt fark yarat ya da işveren için (aramaları kolaylaştırabilmek adına) çok aday var Windows bilen, ya bir saniye senin ikidir çıktığın ilanlar web development kategorisinde değil mi ve başvurularının uygunluğu % 12, ama hala iş bulamıyorsun çünkü bence oraya şunu ekle şunu da ekle arama kriterine, diyebiliriz.
• Yine alttaki gibi bir tablo firmalar için; ilan çıkarken, başvuruları değerlendirme, aday aramaları yapılırken kullanılabilir. Oldukça faydalı olabilir.

IT sektöründe (bahsettiğim kategorilendirme ile) bulunan adayların illere göre dağılımı

Elbette çok daha fazla kullanım alanı var, yeni fikirlerle bunlara benzer birçok kullanışlı bilgi üretilebilir. Bunun yanında oldukça detaylı raporlar çıkartılabilir (bknz: Monster – UNITED STATES – INFORMATION TECHNOLOGY – 2011 JOB CONDITIONS( kesinlikle çok imrendim adamların bu kadar güzel raporlar çıkarmasına, vatana millete çok faydası olur, çok dua alırlar. Buraya bakınca bizim alacağımız daha çok yolun olduğunu görmenizi istiyorum)

2. Bölüm

Bu aşamadan sonra teknik bir takım kısa analizlerle işin yapılabilirliğini ve sonuçlarını göstermek istiyorum:

   -Sınıflandırma

• a. Modelimizi oluşturacağız

Örnek Model Oluşturma

b. Adayları doğru şekilde yönlendirmeli:

Diyelim ki *** sitesinin İş Arama sayfasına girdiniz, bir arama yaptınız ve listede geziyorsunuz. Tam bu sırada, sayfada altta bir yerde bir yardımcu beliriyor, ms word deki gibi bir ataç simgesiyle düşünün bunu, “bir saniye güzel abim ben sana çok güzel bir karışım yapacağım” diyor, ve alttaki işlemleri yaptıktan sonra karara göre diyor ki “canım benim bu iş alanı dar, sen bunlara bak biraz da ,patlama yaparsın sen bu alanda..”

Buradan sonra ben arama yapmaya başladım ve sistem bana sordu,  *** sitesinin in yeni teknolojisi arama yardımcısını (Monster 6. Sense diyo sanırım) ister misiniz? (Buradaki karar tablosu ve olay akışındaki olasılık ve analiz sonuçları tamamen uydurmadır ve aklıma ilk geldiği şekilde yapılmıştır.)

–        Arama yaptım ve liste geldikten sonra arkada işlemler başladı:

–        Daha önce ki aramalarıyla aynı mı

• Hayır : Yeni Pozisyon mu
  • Evet : Adayın alanına dahil mi, yeterli mi – Yeni arama ya da pozisyon öner.
  • Evet : Başvuru Sayısı çok mu
    • Evet: Farklı alan tavsiye et ya da cv snde bir alanı (mesela nitelik) güncellemesini söyle
    • Hayır : Başvuru yapmaya teşvik et, bunu sektörün ilan sayısı, yükselenler vb gibi istatistikler göstererek yap.

Lafın özeti, veri madenciliği adı da verilebilecek bu konuda yaptığım çalışmayla ben bir oturuşta, bu sitelerin sahip olduğu potansiyeli düşünerek bunları çıkardım. Düzgün bir çalışmayla çok daha iyi fikirler çıkacağından eminim.

Sadece şirketler artık para kazanmanın yanında insanlığa bir şeyler sunmayı, onları daha ileriye götürmeyi de istesinler.

Umarım bu yazı birilerine fikir ve güç verir de Türkiye de bu çalışmaların önünü açarlar. Yoksa dünyanın oldukça gerisindeyiz.

Teknik analiz kısmına devam etmek istiyorum, vakit bulduğumda bir devam yazısı yazacağım inşallah.